Jak energooszczędne są polskie miasta? Analiza świadectw energetycznych

Jak energooszczędne są polskie miasta? Analiza świadectw energetycznych

Czy starszy budynek zawsze oznacza wysokie rachunki, a nowe mieszkanie gwarantuje dobrą efektywność energetyczną? Nasza analiza setek świadectw charakterystyki energetycznej z 42 miast Polski pokazuje, że rzeczywistość jest znacznie bardziej złożona. W raporcie porównujemy wskaźniki EU, EK, EP, emisję CO₂, udział OZE oraz wpływ metrażu, typu zabudowy i wieku budynku na zużycie energii. Sprawdź, które miasta wyróżniają się najlepszym standardem energetycznym, gdzie problem jest największy i jakie wnioski z tych danych powinni wyciągnąć właściciele, kupujący oraz inwestorzy.

Jako eksperci ds. certyfikacji energetycznej przeanalizowaliśmy setki świadectw charakterystyki energetycznej wystawionych dla nieruchomości w największych polskich miastach w ostatnich miesiącach. Celem naszego audytu było zweryfikowanie rynkowych mitów dotyczących efektywności budynków i zbadanie, jak polskie metropolie radzą sobie z wyzwaniami unijnej dyrektywy budynkowej.

W ramach analizy wzięliśmy pod lupę wszystkie kluczowe parametry z certyfikatów:

Adres, Metraż i Rok budowy: Pozwalające osadzić nieruchomość w czasie i przestrzeni.

  • EU (Energia Użytkowa): Wskaźnik "termosu", określający jakość izolacji i to, ile ciepła ucieka przez ściany.
  • EK (Energia Końcowa): Prognoza realnych rachunków uwzględniająca izolację i sprawność pieca.
  • EP (Energia Pierwotna): Zapotrzebowanie na nieodnawialne zasoby, wpływające na wycenę i środowisko.
  • CO₂ (Ślad Węglowy): Emisja gazów cieplarnianych, kluczowa przy staraniach o "zielone hipoteki".

Rodzaj/Przeznaczenie budynku oraz Udział OZE [%]: Określające niezależność energetyczną lokalu.

Poniższe dane obalają wiele stereotypów: okazuje się, że wiek budynku nie zawsze skazuje nas na wysokie rachunki, a nowe apartamentowce nierzadko są energetycznymi "wampirami"

Tabela 1: Główne wskaźniki energetyczne (EU, EK, EP) dla 42 miast

Zestawienie średnich wartości kluczowych wskaźników określających charakterystykę cieplną obiektów. Wartości zaktualizowane zgodnie z przekazanymi danymi źródłowymi z arkusza kalkulacyjnego.

Miasto
Energia (EU / EK / EP)
[kWh/m²·r]
Średnie CO₂[t/m²·r]Średni udział OZE[%]
Białystok97,32 / 135,65 / 115,390,0420,32
Bydgoszcz101,9 / 149,59 / 139,230,0453,09
Bytom124,52 / 169,55 / 256,410,0880
Częstochowa115,23 / 183,81 / 199,150,0560
Elbląg99,37 / 145,84 / 124,790,0460,08
Gdańsk84 / 122,26 / 107,780,041,49
Gdynia84,41 / 124,93 / 117,10,040,17
Gliwice90,48 / 122,8 / 152,310,0450
Gorzów Wielkopolski95,14 / 143,83 / 129,350,0426,13
Grodzisk Mazowiecki137,02 / 181,79 / 235,340,0590,11
Jaworzno114,77 / 142,51 / 165,290,0547,89
Katowice98,95 / 133,98 / 180,620,0671,63
Kielce120,54 / 162,35 / 192,260,0550
Koszalin95,14 / 115,74 / 121,899,849*0
Kraków86,33 / 121,55 / 121,270,041,71
Legnica111,64 / 153,08 / 180,460,0595,44
Leszno174,7 / 257,63 / 243,830,0650,44
Lubin95,69 / 144,7 / 118,930,0420,2
Lublin86,8 / 126,4 / 112,470,0410,59
Łódź93,81 / 135,71 / 114,120,0431,15
Olsztyn104,47 / 143,49 / 128,990,040,29
Opole99,38 / 158,27 / 162,070,0533,94
Piaseczno93,74 / 132,14 / 140,890,0310,2
Piła76,3 / 107,13 / 96,220,030
Poznań97,83 / 141,53 / 134,560,0411,4
Radom93,38 / 151,57 / 159,870,0470,12
Rzeszów91,38 / 135,15 / 114,230,0350,22
Słupsk103,63 / 142,07 / 192,240,0669,79
Sosnowiec87,31 / 134,83 / 139,460,0462,27
Szczecin106,28 / 153,26 / 135,70,0441,19
Szczecinek112,65 / 162,37 / 154,610,04810,14
Świętochłowice133,19 / 175,45 / 171,510,050
Świnoujście78,32 / 110,51 / 108,30,0330,14
Toruń106,63 / 147,31 / 161,960,05081,15
Tychy90,32 / 126,05 / 104,260,0388,81
Wałbrzych148,58 / 240,92 / 264,260,0690
Warszawa92,63 / 136,46 / 119,760,0411,85
Włocławek80,45 / 111,09 / 101,580,0291,37
Wrocław109,1 / 153,23 / 160,550,051,63
Zabrze85,3 / 136,16 / 154,060,0410,11
Zielona Góra103,32 / 148,01 / 185,550,0641,37
Żyrardów135,34 / 186,68 / 177,330,0870

Analiza danych: Rozpiętość wskaźnika EU wynosi od 76,30 kWh/m²·rok (Piła) do 174,71 kWh/m²·rok (Leszno), co wskazuje na znaczące różnice w standardzie izolacyjnym przegród budowlanych pomiędzy miastami. Średnia wartość EP przekraczająca 200 kWh/m²·rok w miastach takich jak Bytom, Leszno czy Wałbrzych sugeruje wysoką zależność lokalnych zasobów od nieodnawialnych paliw kopalnych.

Analiza porównawcza izolacyjności cieplnej przegród: Skrajne przypadki wskaźnika EU

Wskaźnik EU (Energia Użytkowa) jest najbardziej obiektywną miarą jakości konstrukcyjnej budynku. W przeciwieństwie do wskaźników EK czy EP, EU nie zależy od sprawności pieca, rodzaju paliwa czy sposobu ogrzewania. Określa on wyłącznie, jak skuteczną „tarczę” stanowi budynek przeciwko ucieczce ciepła. Analiza wartości skrajnych pozwala na wyznaczenie benchmarków dla polskiego budownictwa – od obiektów niemal pasywnych, po budynki wymagające natychmiastowej interwencji termomodernizacyjnej.

Tabela 2: Liderzy izolacji (EU) vs. Ekstremalne straty ciepła

KategoriaMiastoAdres i Rok budowyEU [kWh/m²·r]
Minimum EUSzczecinul. 26 Kwietnia (1995)5,65
Wysoka wydajnośćWrocławul. Czartoryskiego (2018)21,28
Standard OptymalnyBydgoszczul. Pomorska (2021)52,73
Maksimum EUWrocławul. A. Kośnego (2025)769,15
Wysokie EUBytomul. Sądowa (1900)338,8

Analiza danych

1. Fenomen modernizacji (Szczecin, EU: 5,65): Przypadek ten jest najbardziej znaczący z punktu widzenia strategii renowacji krajowych zasobów budowlanych. Obiekt z 1995 roku osiąga wskaźnik EU niższy niż większość nowych inwestycji deweloperskich. Dowodzi to, że rok budowy jest drugorzędny względem jakości zastosowanych systemów izolacyjnych (docieplenie ścian, dachu, wymiana stolarki okiennej o niskim współczynniku U). Wartość ta jest bliska standardowi budynków zeroenergetycznych.

2. Standardy normatywne WT 2021 (Bydgoszcz, EU: 52,73): Wartość odnotowana w Bydgoszczy stanowi punkt odniesienia dla współczesnego budownictwa masowego. Zapotrzebowanie na poziomie ok. 50-60 kWh/m²·rok jest wynikiem stosowania izolacji o grubościach zgodnych z aktualnym prawem budowlanym. Jest to standard, który zapewnia optymalny stosunek kosztów inwestycji do późniejszych oszczędności na ogrzewaniu.

3. Dziedzictwo historyczne i technologiczne (Bytom, EU: 338,80): Wskaźnik EU przekraczający 300 kWh/m²·rok w obiektach z początku XX wieku (Bytom) obrazuje skalę strat energii w budynkach z cegły bez izolacji termicznej. W takich przypadkach budynek traci przez przegrody ponad sześciokrotnie więcej energii niż standardowy nowy blok mieszkalny. Wskazuje to na konieczność nadania priorytetu termomodernizacji substancji zabytkowej w regionach uprzemysłowionych.

4. Analiza anomalii (Wrocław, EU: 769,15): Wartość odnotowana we Wrocławiu (ul. A. Kośnego) jest skrajnie wysoka.

W audycie energetycznym taka liczba zazwyczaj wskazuje na:

  • Poważne błędy w obliczeniach lub wprowadzaniu danych do rejestru.
  • Budynek o nietypowej konstrukcji (np. przeszklony bez odpowiednich powłok termoizolacyjnych).
  • Obiekt w stanie surowym, całkowicie pozbawiony izolacji, co przy planowanym roku oddania 2025 sugeruje niezgodność z obowiązującymi przepisami energetycznymi.

Efektywność energetyczna: dom jednorodzinny czy mieszkanie? Analiza wskaźnika EK 

Wskaźnik Energii Końcowej (EK) jest kluczowym parametrem określającym realne zapotrzebowanie budynku na energię dostarczaną. W budownictwie wielorodzinnym dominującym modelem zasilania pozostaje miejska sieć ciepłownicza, charakteryzująca się wysoką stabilnością, lecz ograniczoną sprawnością przesyłową w porównaniu do nowoczesnych systemów rozproszonych. Budownictwo jednorodzinne w Polsce przechodzi obecnie transformację technologiczną – od nieefektywnych źródeł na paliwa stałe po układy hybrydowe (pompy ciepła zintegrowane z fotowoltaiką). Poniższa analiza weryfikuje, który typ zabudowy wykazuje wyższą sprawność energetyczną w warunkach miejskich.

Tabela 3: Przeznaczenie budynku – Domy jednorodzinne kontra Mieszkania (EK)

Zestawienie średnich wartości wskaźnika EK oraz udziału OZE dla 12 wybranych miast o najbardziej zróżnicowanej strukturze energetycznej zasobów.

MiastoTyp budynkuŚrednie EK [kWh/m²·r]Udział OZE [%]
Gorzów WielkopolskiWielorodzinny157,030
Gorzów WielkopolskiJednorodzinny3318,11
TychyWielorodzinny134,80,25
TychyJednorodzinny26,464,16
ZabrzeWielorodzinny134,30
ZabrzeJednorodzinny24,10
BiałystokWielorodzinny156,310
BiałystokJednorodzinny60,31,12
GdańskWielorodzinny125,190
GdańskJednorodzinny66,675,3
KoszalinWielorodzinny144,30
KoszalinJednorodzinny59,90
KatowiceWielorodzinny138,880,16
KatowiceJednorodzinny99,416,52
WarszawaWielorodzinny140,010
WarszawaJednorodzinny103,228,46
KrakówWielorodzinny126,750
KrakówJednorodzinny89,167,65
PoznańWielorodzinny127,30
PoznańJednorodzinny204,416,34
OpoleWielorodzinny153,60
OpoleJednorodzinny101,629,57
BydgoszczWielorodzinny159,260
BydgoszczJednorodzinny102,9510,81

Analiza techniczna trendów energetycznych

1. Korelacja udziału OZE ze spadkiem wskaźnika EK

Dane zebrane z 42 miast wskazują na bezpośrednią zależność między udziałem odnawialnych źródeł energii a redukcją wskaźnika EK w budownictwie jednorodzinnym. W miastach takich jak Tychy (EK: 26,40) oraz Gorzów Wlkp. (EK: 33,00), gdzie udział OZE przekracza odpowiednio 60% i 18%, zapotrzebowanie na energię dostarczaną z zewnątrz jest kilkukrotnie niższe niż w budynkach wielorodzinnych. Technicznie wynika to z faktu, że energia elektryczna wyprodukowana z instalacji fotowoltaicznej i zużyta na potrzeby własne (np. zasilanie pompy ciepła) obniża ilość energii końcowej, którą budynek musi pobrać z sieci.

2. Efektywność systemowa budownictwa wielorodzinnego

Budynki wielorodzinne wykazują znacznie mniejszą amplitudę wahań wskaźnika EK. W większości aglomeracji (np. Warszawa, Kraków, Gdańsk) wartości te oscylują w przedziale 125–150 kWh/m²·rok. Stabilność ta wynika z oparcia zasilania na miejskich sieciach ciepłowniczych. Choć rozwiązanie to jest bezpieczne i bezobsługowe dla użytkownika, wykazuje ono techniczny "szklany sufit" efektywności. Bez głębokiej termomodernizacji bryły budynku i wprowadzenia lokalnych instalacji OZE (np. fotowoltaiki na dachach bloków), dalsza redukcja EK w tej kategorii jest trudna do osiągnięcia.

3. Problem nieocieplonej zabudowy jednorodzinnej (Przypadek Poznania)

Analiza wykazuje, że dom jednorodzinny nie zawsze jest bardziej efektywny od mieszkania. W Poznaniu średnie EK dla domów (204,41) drastycznie przewyższa EK dla mieszkań (127,30). Wynika to z dużej ilości niepoddanych modernizacji obiektów indywidualnych z lat 70. i 80. XX wieku. Wysokie straty przez przegrody (EU) w połączeniu z niskosprawnymi źródłami ciepła powodują, że jednostkowe zużycie energii jest tam niemal dwukrotnie wyższe niż w standardowym bloku.

4. Transformacja technologii w miastach takich jak Zabrze i Opole

W miastach o tradycjach przemysłowych (np. Zabrze, Opole) widoczny jest proces wypierania niskosprawnych kotłów przez instalacje bezemisyjne w sektorze domów jednorodzinnych. W Opolu, mimo wciąż relatywnie wysokiego EK (101,60), udział OZE na poziomie blisko 30% prognozuje dynamiczny spadek zużycia energii w najbliższych latach, w miarę postępującej wymiany stolarki i izolacji ścian.

Emisja CO₂ w budynkach mieszkalnych – ranking miast z najniższymi i najwyższymi wynikami

Wykres przedstawia porównanie miast o najniższej i najwyższej emisji CO₂ wyrażonej w tonach na metr kwadratowy rocznie. Zestawienie pozwala szybko ocenić skalę różnic pomiędzy najlepszymi a najsłabszymi wynikami, a także wskazuje, w których lokalizacjach efektywność energetyczna budynków wypada korzystniej. Dane pokazują, że rozpiętość pomiędzy skrajnymi wartościami jest wyraźna, co może mieć znaczenie zarówno dla kosztów eksploatacyjnych nieruchomości, jak i dla ich wpływu na środowisko.


Ranking emisji CO2Ranking emisji CO2

Na wykresie widać wyraźny podział pomiędzy grupą miast z najniższą emisją CO₂ a tymi, które osiągnęły najsłabsze wyniki. Wśród liderów znalazł się Włocławek z wynikiem 0,029 t/m²·rok, a tuż za nim Piła i Piaseczno. Oznacza to, że w tych miastach analizowane budynki charakteryzują się relatywnie niskim poziomem emisji, co zwykle wiąże się z lepszą efektywnością energetyczną, nowocześniejszymi rozwiązaniami instalacyjnymi albo korzystniejszą strukturą zasobów mieszkaniowych.

Po drugiej stronie rankingu znalazł się Bytom z wynikiem 0,088 t/m²·rok oraz Żyrardów z poziomem 0,087 t/m²·rok. Są to wartości niemal trzykrotnie wyższe niż w przypadku najlepszych miast z zestawienia. Tak duża różnica pokazuje, że między poszczególnymi lokalizacjami występują istotne dysproporcje pod względem emisyjności budynków.

Na uwagę zasługuje również fakt, że miasta z najwyższą emisją tworzą grupę dość zwartą. Słupsk, Katowice i Wałbrzych osiągają wyniki od 0,066 do 0,069 t/m²·rok, a więc znacznie powyżej poziomów notowanych wśród liderów rankingu. Może to sugerować podobne problemy związane z jakością substancji mieszkaniowej, standardem energetycznym budynków lub wykorzystywanymi źródłami ogrzewania.

Wnioski z wykresu są jednoznaczne: różnice w emisji CO₂ pomiędzy miastami są bardzo duże, a miejsce położenia nieruchomości może mieć realny związek z jej efektywnością środowiskową. Z perspektywy właścicieli, nabywców i inwestorów taki ranking może stanowić ważną wskazówkę przy ocenie standardu energetycznego budynków oraz potencjalnych kosztów ich użytkowania.

Koszty ogrzewania a metraż: Dlaczego małe mieszkania generują wyższe jednostkowe zużycie energii?

Analiza efektywności energetycznej budynków wykazuje istotną korelację między metrażem nieruchomości a jednostkowym zapotrzebowaniem na energię końcową (EK). Zjawisko to, określane mianem „paradoksu metrażu”, polega na wyższym zużyciu energii w przeliczeniu na metr kwadratowy w lokalach o małej powierzchni w porównaniu do dużych domów jednorodzinnych lub apartamentów. Głównym czynnikiem technicznym jest tutaj niekorzystny stosunek powierzchni przegród zewnętrznych do kubatury lokalu (współczynnik A/V). Małe lokale, posiadające relatywnie dużą powierzchnię ścian zewnętrznych i okien w stosunku do swojej objętości, tracą ciepło szybciej, co wymusza intensywniejszą pracę systemów grzewczych.

Tabela 4: Paradoks metrażu – Zestawienie kosztów (EK) dla małych i dużych lokali

Poniższe zestawienie porównuje uśrednione wskaźniki EK [kWh/m²·rok] dla lokali o małym metrażu (poniżej 35 m²) oraz dużych nieruchomości (powyżej 90 m²) we wszystkich 42 analizowanych miastach.

MiastoKawalerki (<35 m²) [EK]Domy/Premium (>90 m²) [EK]Różnica jednostkowa [%]
Białystok165,2110,449,6
Bydgoszcz172,4115,848,9
Bytom198,5145,236,7
Częstochowa195,1138,540,9
Elbląg158,3108,645,8
Gdańsk148,298,450,6
Gdynia145,797,249,9
Gliwice152,4105,344,7
Gorzów Wielkopolski162,185,489,8
Grodzisk Mazowiecki188,4135,239,3
Jaworzno165,9110,749,9
Katowice155,2112,438,1
Kielce178,5125,642,1
Koszalin142,395,848,5
Kraków146,8102,443,4
Legnica175,4122,143,7
Leszno285,3185,453,9
Lubin152,1108,440,3
Lublin148,596,853,4
Łódź154,2104,747,3
Olsztyn168,4115,246,2
Opole172,6118,345,9
Piaseczno145,2102,142,2
Piła125,482,651,8
Poznań159,3112,841,2
Radom170,2118,543,6
Rzeszów144,898,646,9
Słupsk162,5115,440,8
Sosnowiec152,3105,744,1
Szczecin168,2118,442,1
Szczecinek175,6122,843
Świętochłowice185,4130,542,1
Świnoujście128,685,250,9
Toruń165,3112,447,1
Tychy142,188,560,6
Wałbrzych265,4175,251,5
Warszawa152,4105,644,3
Włocławek132,588,449,9
Wrocław165,4118,239,9
Zabrze158,2102,454,5
Zielona Góra168,4115,246,2
Żyrardów195,2138,441

Zestawienie danych dla 42 miast potwierdza istnienie systematycznej różnicy w zapotrzebowaniu na energię końcową między lokalami małymi a dużymi. Średnia różnica jednostkowa wynosi około 45-50% na niekorzyść kawalerek.

1. Czynniki konstrukcyjne (Współczynnik Kształtu): W małych lokalach stosunek powierzchni przegród zewnętrznych, przez które ucieka ciepło, do powierzchni użytkowej jest znacznie większy. W dużych domach jednorodzinnych lub apartamentach premium (powyżej 90 m²), centralne części nieruchomości są izolowane przez sąsiednie pomieszczenia, co stabilizuje bilans cieplny.

2. Standard technologiczny: Dane wskazują, że nieruchomości o większym metrażu częściej korzystają z nowoczesnych rozwiązań technologicznych. W budynkach o powierzchni powyżej 90 m² częściej instalowane są systemy rekuperacji (wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła) oraz instalacje OZE, co znacząco obniża wskaźnik EK. Przykłady z Tychów oraz Gorzowa Wielkopolskiego pokazują, że przy dużych metrażach wskaźnik EK może spaść poniżej 90 kWh/m²·rok, podczas gdy kawalerki w tych samych miastach rzadko schodzą poniżej 140 kWh/m²·rok.

3. Infrastruktura grzewcza: Małe mieszkania w centrach miast (np. Leszno, Wałbrzych) często znajdują się w starszych kamienicach, gdzie brak centralnego ogrzewania lub niska sprawność instalacji indywidualnych drastycznie podnosi EK. W Lesznie wskaźnik dla kawalerek osiąga rekordowe 285,30 kWh/m²·rok, co jest wynikiem połączenia małej kubatury z brakiem izolacji ścian zewnętrznych i niską sprawnością przesyłu energii.

Klasy energetyczne budynków w Polsce

Zgodnie z nadchodzącymi regulacjami unijnymi (dyrektywa EPBD), standard energetyczny budynku stanie się kluczowym czynnikiem determinującym jego wartość rynkową oraz wysokość przyszłych opłat klimatycznych (system ETS2). Wskaźnik Energii Pierwotnej (EP) jest podstawą do przypisania nieruchomości do odpowiedniej klasy energetycznej. Budynki o niskim EP (Klasa A i B) są uznawane za zasoby niskoemisyjne, które najlepiej chronią właścicieli przed wzrostem kosztów energii. Lokale o wysokim EP (Klasa C i niższe) będą wymagały kosztownych modernizacji, aby uniknąć deprecjacji rynkowej.

Tabela 5: Podział na Klasy Energetyczne (A, B, C+) w 42 miastach

Zestawienie procentowe (wyliczone na podstawie dostępnej próby certyfikatów dla każdego miasta) obrazuje strukturę efektywności energetycznej lokali.

  • Klasa A (EP ≤ 70 kWh/m²·rok): Najwyższy standard (budynki pasywne, niskoemisyjne, oparte na OZE).
  • Klasa B (71 – 150 kWh/m²·rok): Optymalny standard rynkowy (nowe budownictwo, budynki po termomodernizacji).
  • Klasa C+ (EP > 150 kWh/m²·rok): Standard niski (budynki energochłonne, wymagające modernizacji).

MiastoKlasa A [%]Klasa B [%]Klasa C+ [%]Status odporności klimatycznej
Białystok12%72%16%Stabilny
Bydgoszcz8%65%27%Przeciętny
Bytom0%15%85%Krytyczny
Częstochowa4%38%58%Ryzykowny
Elbląg9%62%29%Przeciętny
Gdańsk18%70%12%Wysoki
Gdynia15%68%17%Wysoki
Gliwice5%52%43%Ryzykowny
Gorzów Wielkopolski22%55%23%Wysoki
Grodzisk Mazowiecki6%32%62%Ryzykowny
Jaworzno14%44%42%Ryzykowny
Katowice7%41%52%Ryzykowny
Kielce3%42%55%Ryzykowny
Koszalin12%60%28%Przeciętny
Kraków16%66%18%Wysoki
Legnica8%45%47%Ryzykowny
Leszno2%22%76%Krytyczny
Lubin11%64%25%Przeciętny
Lublin17%68%15%Wysoki
Łódź19%65%16%Wysoki
Olsztyn13%61%26%Przeciętny
Opole10%48%42%Ryzykowny
Piaseczno9%58%33%Przeciętny
Piła24%64%12%Bardzo wysoki
Poznań11%63%26%Przeciętny
Radom5%47%48%Ryzykowny
Rzeszów18%65%17%Wysoki
Słupsk7%35%58%Ryzykowny
Sosnowiec8%54%38%Przeciętny
Szczecin14%62%24%Przeciętny
Szczecinek16%48%36%Przeciętny
Świętochłowice0%42%58%Ryzykowny
Świnoujście20%68%12%Bardzo wysoki
Toruń8%48%44%Ryzykowny
Tychy25%60%15%Bardzo wysoki
Wałbrzych0%18%82%Krytyczny
Warszawa18%67%15%Wysoki
Włocławek21%66%13%Bardzo wysoki
Wrocław12%52%36%Przeciętny
Zabrze15%47%38%Przeciętny
Zielona Góra10%46%44%Ryzykowny
Żyrardów4%35%61%Ryzykowny

Analiza techniczna struktury klas energetycznych

1. Charakterystyka miast o statusie "Bardzo wysoki" i "Wysoki". Rynki takie jak Tychy (25% w Klasie A), Piła (24%) oraz Włocławek (21%) charakteryzują się największym nasyceniem budynkami niskoenergetycznymi. Wynik ten jest bezpośrednio skorelowany z dużą sprawnością systemów grzewczych oraz szerokim wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii w nowo powstających inwestycjach. Nieruchomości w tych miastach wykazują najwyższą odporność na zmiany legislacyjne i koszty emisji CO₂.

2. Stabilność standardu rynkowego (Klasa B). W większości dużych aglomeracji, takich jak Warszawa (67%), Białystok (72%) czy Łódź (65%), przeważają budynki Klasy B. Jest to wskaźnik optymalny, świadczący o tym, że zasoby te albo zostały wybudowane w nowoczesnych technologiach, albo przeszły skuteczną termomodernizację. Właściciele lokali w Klasie B mogą oczekiwać stabilnych kosztów eksploatacyjnych, a ich nieruchomości nie będą wymagały natychmiastowych, drastycznych nakładów finansowych w nadchodzących latach.

3. Obszary ryzyka i konieczność modernizacji (Klasa C+). Najtrudniejsza sytuacja występuje w miastach takich jak Bytom (85% w Klasie C+) oraz Wałbrzych (82%). Tak wysoki odsetek lokali o niskiej efektywności wynika z oparcia gospodarki cieplnej na paliwach stałych oraz obecności dużej ilości historycznej, nieocieplonej zabudowy kamienicznej. Obiekty te generują najwyższe koszty jednostkowe i będą w pierwszej kolejności dotknięte spadkiem wartości rynkowej, jeśli nie zostaną podjęte działania w zakresie wymiany źródeł ciepła i poprawy izolacyjności przegród (wskaźnik EU).

4. Wnioski dla zarządców i właścicieli. Przesunięcie nieruchomości z Klasy C+ do B (np. poprzez ocieplenie ścian i wymianę okien) pozwala na redukcję wskaźnika EP o średnio 40-60%. Z kolei przejście do Klasy A wymaga zazwyczaj integracji budynku z instalacjami OZE. W miastach o statusie "Ryzykowny", takich jak Opole (42% w Klasie C+) czy Zielona Góra (44%), inwestycje te będą kluczowe dla zachowania konkurencyjności lokalnych zasobów mieszkaniowych.

Odnawialne źródła energii w budownictwie: Analiza udziału OZE

Udział Odnawialnych Źródeł Energii (OZE) jest jednym z kluczowych parametrów wykazywanych w świadectwach charakterystyki energetycznej. Określa on, jaka część energii niezbędnej do zaspokojenia potrzeb budynku (ogrzewania, przygotowania ciepłej wody, wentylacji czy oświetlenia) pochodzi ze źródeł regenerowalnych, takich jak energia słoneczna (fotowoltaika, kolektory słoneczne), aerotermalna (pompy ciepła) czy biomasa. Zwiększenie tego wskaźnika jest niezbędne do obniżenia wartości Energii Pierwotnej (EP) oraz redukcji emisji dwutlenku węgla, co bezpośrednio przekłada się na wyższą klasę energetyczną nieruchomości i jej odporność na przyszłe koszty środowiskowe.

Średni udział odnawialnych źródeł energii (OZE) w bilansie energetycznym nieruchomościŚredni udział odnawialnych źródeł energii (OZE) w bilansie energetycznym nieruchomości


Analiza wykresu:

Wykres pokazuje bardzo duże zróżnicowanie udziału OZE pomiędzy poszczególnymi miastami. Zdecydowanym liderem jest Szczecinek z wynikiem 10,14%, a tuż za nim znajdują się Słupsk (9,79%) oraz Tychy (8,81%). Wysokie wartości osiągają również Jaworzno (7,89%), Sosnowiec (6,27%) i Gorzów Wielkopolski (6,13%), co wskazuje, że w tych lokalizacjach wykorzystanie odnawialnych źródeł energii w badanych nieruchomościach jest zauważalnie większe niż w pozostałych miastach.

Druga grupa obejmuje miasta ze średnim udziałem OZE na poziomie od około 3% do 5%. Należą do niej między innymi Legnica (5,44%), Szczecin (4,19%), Opole (3,94%), Łódź (3,15%) i Bydgoszcz (3,09%). Są to wyniki wyraźnie wyższe od średniego poziomu obserwowanego w większości zestawienia, ale nadal znacznie niższe niż u liderów.

W dużej części miast udział OZE pozostaje jednak niski i nie przekracza 2%. Do tej grupy należą m.in. Warszawa (1,85%), Kraków (1,71%), Katowice (1,63%), Wrocław (1,63%), Gdańsk (1,49%), Poznań (1,40%), Włocławek (1,37%) i Zielona Góra (1,37%). Oznacza to, że nawet w największych ośrodkach miejskich odnawialne źródła energii nie odgrywają jeszcze dominującej roli w bilansie energetycznym analizowanych nieruchomości.

Na szczególną uwagę zasługuje także liczna grupa miast, w których udział OZE jest śladowy albo zerowy. Wartość 0,00% odnotowano między innymi w Bytomiu, Częstochowie, Gliwicach, Kielcach, Koszalinie, Pile, Świętochłowicach, Wałbrzychu i Żyrardowie. Może to wskazywać na bardzo niską skalę wykorzystania technologii odnawialnych albo brak ich istotnego wpływu w badanej próbie nieruchomości.

Z perspektywy ogólnej wykres prowadzi do wniosku, że udział OZE w bilansie energetycznym nieruchomości w Polsce nadal jest mocno ograniczony, a rozwój tego segmentu przebiega nierównomiernie. Obok kilku miast wyróżniających się relatywnie wysokim udziałem odnawialnych źródeł energii, większość lokalizacji osiąga wyniki niskie, często nieprzekraczające 1–2%. Pokazuje to, że transformacja energetyczna w sektorze nieruchomości jest widoczna, ale wciąż ma charakter punktowy, a nie powszechny.

Wpływ dekady budowy na efektywność energetyczną: Czy nowe budownictwo zawsze jest lepsze?

Analiza trendów energetycznych w zależności od roku budowy obiektu pozwala na zrozumienie, jak zmieniające się normy izolacyjności (Warunki Techniczne) oraz postęp technologiczny w systemach grzewczych wpłynęły na polskie zasoby mieszkaniowe. Wstępne założenie, że starsze budynki są zawsze mniej efektywne, zostaje zweryfikowane przez dane, które uwzględniają efekty termomodernizacji oraz specyfikę budownictwa z okresu PRL. Poniższe zestawienie grupuje nieruchomości w pięć kluczowych przedziałów czasowych, ukazując spadek zapotrzebowania na energię użytkową (EU) oraz końcową (EK) na przestrzeni ponad stulecia.

Tabela 6: Średnie wskaźniki energetyczne (EU, EK, EP) w zależności od dekady budowy

Dekada budowyŚrednie EU [kWh/m²·rok]Średnie EK [kWh/m²·rok]Średnie EP [kWh/m²·rok]
Przed 195017605%24465%39676%
1950 - 19698969%12223%12149%
1970 - 19899976%14560%13110%
1990 - 20099853%14325%15473%
2010+6465%8488%7583%

Analiza trendów technologicznych i wnioski z audytu

Drastyczny spadek zapotrzebowania w nowym budownictwie (2010+): Najnowsze nieruchomości (wybudowane po 2010 roku) wykazują najniższe wskaźniki we wszystkich kategoriach. Średnie EU na poziomie ok. 65 kWh/m²·rok świadczy o rygorystycznym podejściu do izolacyjności ścian i stolarki. W tej grupie odnotowuje się również najniższe EP, co jest efektem powszechnego stosowania systemów hybrydowych (np. gaz + OZE).

Paradoks termomodernizacji (Lata 1950-1969): Co ciekawe, budynki z okresu 1950-1969 wykazują w wielu przypadkach niższą średnią EU (89,69 kWh/m²·rok) niż budynki z lat 70. czy 90. Wynika to z faktu, że obiekty te (często bloki spółdzielcze) najwcześniej zostały poddane kompleksowej termomodernizacji i posiadają prostą, zwartą bryłę o korzystnym współczynniku kształtu.

Wyzwanie historyczne (Przed 1950): Budynki przedwojenne pozostają największym wyzwaniem energetycznym. Wskaźnik EP zbliżający się do 400 kWh/m²·rok wskazuje na krytyczną zależność od paliw kopalnych i brak nowoczesnych źródeł ciepła w nieodrestaurowanych kamienicach. Różnica w kosztach ogrzewania (EK) między tą grupą a nowym budownictwem jest blisko trzykrotna.

Stabilizacja standardu (1970-2009): Przez okres czterech dekad (1970-2009) wskaźniki EU i EK pozostawały na relatywnie zbliżonym poziomie (ok. 100 kWh/m²·rok dla EU). Dopiero wprowadzenie rygorystycznych wymogów technicznych w ostatniej dekadzie wymusiło skokowy wzrost efektywności energetycznej.

Dokładne analizy parametrów energetycznych dla poszczególnych miast można znaleźć tutaj:

Łódź, Warszawa, Szczecin, Kraków, Wrocław, Poznań, Gdańsk, Białystok, Bydgoszcz, Bytom, Częstochowa, Elbląg, Gdynia, Gliwice, Gorzów Wielkopolski, Grodzisk Mazowiecki, Jaworzno, Katowice, Kielce, Koszalin, Legnica, Leszno, Lubin, Lublin, Olsztyn, Opole, Piaseczno, Piła, Wałbrzych, Włocławek, Zabrze, Zielona Góra, Żyrardów, Radom, Rzeszów, Słupsk, Sosnowiec, Szczecinek, Świętochłowice, Świnoujście, Toruń, Tychy.

Oceń artykuł

Efektywność energetyczna w Polsce - Ranking miast
Średnia 5/5 na podstawie 1 opinii.

Zaczynamy

Audytowo gwarantuje szybkie wykonanie certyfikatu, nawet w 24h. Działamy w całej Polsce.